ورود
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
[عضویت در سایت]
[فراموشی کلمه عبور]

ارزش شماره دوازده : ما جهت توسعه تعالي جهاني با خدمت عاشقانه به يكديگر و فرصت‌سازي و پرورش اعتقاد در ديگران منجر به توانمندسازي انسانهاي پيرامون خود مي‌شويم و با اعمال و كلام ارزشمند خود، ديگران را نيز به مسير و رسالتمان علاقمند مي‌نمائيم

موقعیت صفحه: صفحه اصلي > مـقـالات  > دیدنی‌های ایران و جهان 



کوهی مقدس،مقصد ورزشکاران،مدفن 3 نبی و هلاک‌کننده تکذیب‌کنندگان

سلطان سبلان سومین کوه بلند ایران، عبادتگاه پیامبران

کُد مطلب: ٤٠١٢

تعداد نمایش مطلب: 4742

‌ساعت‌و تاریخ درج مطلب: ٠٠:٢٨ جمعه ٦ آبان ١٣٩٠

کوه سبلان

   

افسانه‌ای قدیمی است که می‌گوید، در روزگاران گذشته شهری بوده که مردم آن بسیار آلوده به گناه بوده‌اند و خداوند برای آن‌ها پیامبری فرستاد تا هدایتشان کند. اما آن‌ها همچنان نافرمانی کردند. پس خداوند از فرشتگانش خواست که یکی از کوه‌های بهشت را روی شهر مردمان گناهگار قرار دهند. از میان کوه‌های بهشت، تنها یک کوه داوطلب این کار شد. یکی از فرشتگان، کوه را بر بال‌های خویش قرار داد و به زمین آورد و در هنگامی که پیامبر با پیروانش برای عبادت از شهر خارج شده بودند، کوه را روی شهر قرار داد.




اینجا سبلان است، کوه سبلان، کوهی که در باور مردمان منطقه بسیار مقدس است. اما این تقدس در باورهای مردم، ریشه در رویدادهای گذشته و پیامبران و اقوامی دارد که در گذشته در این منطقه می‌زیسته‌اند.

 


 عکسی قدیمی از ساکنین دامنه‌های سبلان - ایل شاه سون

 

 سبلان که در دوران باستان با نام ساوالان شناخته می‌شد، امروزه نیز در گویش محلی آذری  با این نام شناخته می‌شود اما در گویشتالشی که از گویش‌های شمال غربی ایران و از ریشه زبان  پهلوی اشکانی است، سفلون نامیده می‌شود.

نام این کوه از دو بخش «ساب» و «آلان» تشکیل شده که به ترتیب به معنای «پیام» و «گیرنده» است یعنی «سبلان» به معنی «گیرنده پیام» استو در برخی نوشته‌ها معنی ساوالان را گيرنده آب ( سو - الان) يا گيرنده صدا عنوان کرده‌اند. که با توجه به رویدادهایی که در آن رخ داده است بسیار پر مسما است.

 کوه سبلان، پس ازقله دماوند و علم‌کوه که  در رشته کوه البرز قرار دارند،  سومین قله بلند ایران است و یک کوه آتشفشانی غیرفعال می‌باشد که در استان اردبیل واقع شده  و از زیباترین تشکیلات کوهزایی از سلسله جبال البرز است.

ارتفاع آن 4811 متر می‌باشد که به نوبه خود عددی جالب و  پرمفهوم است؛ این کوه در 40 کیلومتری جنوب غربی شهر اردبیلو ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی مشگین‌‌شهر واقع شده است و پذیرای گروه‌های کوه نوردی ایرانی و بین المللی است.

قله سبلان در تمام طول سال پوشیده از برف و یخ است و از دیواره‌های جنوبی و جنوب غربی آن رودهای اهرچای و آجی چای جریان دارند که به رود ارس ودریاچه ارومیه می‌ریزند.

 

 

 صعود کوهنواردان ایرانی و بین المللی-صربستان- به قله سبلان

 

اما نکته‌ای که موجب تمایز این کوه می‌شود، هیچ یک از  موارد گفته شده وزیبایی‌های طبیعی آن نیست،  بلکه باور تقدس معنوی آن، موجب تمایز یش از مناطق و دیگر کوه‌های ایران و منطقه می‌شود؛  هرچند که در نزدیکی این کوه رشته‌های قفقاز و غله آرارات در ترکیه که بنا بر کشفیات و ادعای دانشمندان محل فرود کشتی حضرت نوح می‌باشد  وجود دارند، اما سبلان کوه و قله‌ای متفاوت‌تر است. سبلان کوهی که از بهشت آمده.  سبلان کوهی که خواست‌گاه زرتشت است.

زرتشت بنا بر روایات گوناگون در منطقه‌ای بنام ایرانویج  بدنیا آمده است. در اوستا زمانی که درباره ایرانویج سخن می‌رود، سخن از جایی است که بسیار سرد است و شاید هم بخاطر همین سرماست که ایرانی‌ها از آنجا کوچ کرده‌اند. درباره مکان ایرانویج دو دیدگاه مهم وجود دارد. برخی از دانشمندان ایران‌شناس ماننددارمستتر (James Darmesteter- نویسنده، پژوهشگر وباستانشناس فرانسوی )  گمان دارند که ایرانویج می‌بایستی درمنطقه‌ای که آذَربادَگان نامیده می‌شد و امروزه آذربایجان نامیده می‌شود، قرار داشته باشد و آن را در حدود قره‌باغ تعیین می‌کنند که همان اران دوران کهن است. جای دیگری که برای ایرانویج تعیین می‌کنند در خاور ایران‌ زمین  بزرگ است.

 

 

 محدوده تقریبی قید شده در گزارش

 

بسیاری از دانشمندان جای آن را در آسیای مرکزی می‌دانند. این دانشمندان بر نوشته‌های وندیداد (واژه اصلی وی‌دیوداد بوده و به معنی قانون ضد دیو است. وندیداد یکی از نسک‌های پنج‌گانه اوستای امروزی است) تکیه می‌کنند.

در قسمت جغرافیایی آن فهرستی از شهرها و سرزمین‌ها برشمرده می‌شود که در آغاز آن ایرانویج آمده است و پس از آن سغد (سرزمینی است شامل تاجیکستان کنونی و بخش خاوری ازبکستان کنونی)، مرو (مرکز استان مرو در ترکمنستان است) ، بلخ (شهر بَلخ یا شهر باختر ، بنام زاریاسپا نیز آمده‌ است. از شهرهای مهم خراسان بزرگ و از قدیمی‌ترین شهرهای افغانستان است که امروزه در فاصله ۲۰ کیلومتری از مزار شریف، مرکز ولایت بلخ واقع است) ، نیسا (شهر تاريخي نيسا در15 كيلومتري عشق‌آباد ـ پايتخت تركمنستان)و هرات (هِرات مرکز ولایت (استان) هرات در غرب افغانستان است) آورده شده‌است و می‌بینیم که در این شهرها و سرزمین‌ها که برمیشمارد یک نظم جغرافیایی وجود دارد و اگر این ترتیب منطقی جغرافیایی را بپذیریم بایستی ایرانویج را در نقشه جغرافیایی در بالای آن‌ها جستجو کنیم و در این جستجو جای ایرانویج کهن سرزمین خوارزم می‌شود که در گذشته بسیار آباد بوده است. نوشته دیگری هم این فرضیه را تأیید می‌کند و آن اینست که در وندیداد آمده است که ایرانویج در کنار رود «ونگوهی دائیتی» واقع شده است و در نوشته‌های پهلوی آمده است که این رود همان «وهرود» است و در جای دیگر آم‌است که وهرود رودجیحون یا رود اکسوس است

 

 

 حضرت زرتشت (ع)

 

زرتشت هنگامي كه به ۳۰ سالگي رسيد، زادگاه خود را ترك کرد وراهی کوه سبلان شد. در اين كوه بود كه او  ۱۰ سال در درون غاری اقامت کرد و  از تنهايي و سرمای طاقت فرسای این کوه خسته نشد و آنقدر به عبادت خود استمرار ورزید تا اين كه دلش دگرگون شد و از خرد خويش برخوردارگردید و کتاب اوستا، که به معنی «آگاهی‌نامه» یا «دانش‌نامه» است را با خود آورد و رسالت خود را از آنجا آغاز نمود.

در کوه سبلان قبری وجود دارد که  برخی آن را قبر این پیامبر دانسته‌اند؛ گویی زرتشت را در همان کوهی که به عبادت پرداخت و رسالتش بر او آشکار گردید دفن کردند و او شعور نابش را در آن برجای گذاشت. اما روایتی است از حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) که در کتاب عجایب المخلوقات نقل شده که می‌فرمایند: سبلان کوهی است بین ارمینیه و آذربایجان که بر آن چشمه‌ای است از چشمه‌های بهشت و قبری است از قبور انبیا. طبق روایات تاریخی 8 پیامبر از کوه سبلان به رسالت رسیدند که یکی از آن‌ها حضرت زرتشت بوده است. همچنین  این منطقه یکی از جولانگاه بابک خرمدین بوده است.

 

 

 سنگ محراب - قله سبلان

 

در کنار جایگاه این کوه در روند تکامل معنوی زرتشت، می توان به حضور پیامبران دیگر در این کوه اشاره کرد؛ در این کوه سنگی وجود دارد به نام سنگ محراب ؛ تا حدود 100 سال پیش این سنگ دارای کتیبه‌ای بوده است که اگر امروز  وجود داشت،  اطلاعات دقیق‌تری از آن بدست می‌آمد اما این کتیبه ارزشمند به مرور زمان از بین رفته است، اما اطلاعات بدست آمده از افراد محلی، گویای دلایلی بر تقدس سنگ محراب و این قله دارد. گفته می‌شود در زیر این سنگ قبور دو پیامبر  حضرت حامد و حضرت هود،  پيامبر قوم عاد قرار دارد. حضرت هود را مردی بازرگان و ثروتمند با چهره‌ای زیبا توصیف کرده‌اند که از نوادگان حضرت نوح بوده است، برخی  محل زندگی قوم عاد را٬ سرزمین حاصلخیزی میان عمان تا حضر الموت در کشور عمان می‌دانند اما بر پایه همین شنیده‌ها و داستان‌های محلی این قوم در منطقه کوه سبلان می‌زیسته‌اند که سرزمینی حاصل خیز است.

 

 

 لحظه خروج حضرت لوط از شهر (شهر سودوم)

 

همچنین قوم عاد از ده قبیله تشکیل می‌شده که از لحاظ ساخت و ساز کاخ‌ها در آن زمان بی‌نظیر بوده‌اند٬ اما به بت‌پرستی روی آورده بودند. حضرت هود آن‌ها را به به پرستش خدای یکتا و عدم بت ‏پرستی فراخواند٬ اما قوم عاد از وی معجزه خواستند.

حضرت هود نیز فرمودند که معجزه  من این است که شما با تمام امکاناتتان نمی‌توانید به من صدمه بزنید و خدا حافظ من است و در عمل نیز چنین شد و قوم عاد نتوانست صدمه‌ای به هود بزند و خودشان به علت ادامه دادن به ظلم و ستم گرفتار عذاب الهی شدند و بر اساس  افسانه‌های محلی و گردش زبان به زبان آن،  قومی که در زیر این کوه دفن گردیده همین قوم عاد و یا قوم لوط بوده است.

از دیگر  شگفتی‌های این قله می‌توان به سنگی خاص اشاره کرد که به شکل  عقابی به نام قارتال(درترکی آذربایجانی به معنی عقاب) است، این تخته سنگ عجیب که در جبهه غربی قله سبلان و در کنار جانپناه، قراردارد در طول زمان،  به نماد سبلان تبدیل شده‌است؛ اما ویژگی جالب این سنگ در کنار ظاهر دقیقا عقاب گونه آن، حالت  نشسته‌اش است که سر را به سوی شرق چرخانده‌ و راه را  به سمت قله سبلان نشان می‌دهد. او را پاسبان راهی می‌دانند که به قله مقدس سبلان ختم می‌شود.

 

 

 سنگ عقاب در کوه سبلان

 

جدای از نشانه‌های فیزیکی و غیر فیزیکی این کوه و باورهای مقدسی که نسبت به آن  وجود دارد، این کوه دارای طبیعتی زیبا و دلنشین است.

در قله این کوه، که مخروطی آتشفشانی اما خاموش است، در دهانه‌اش  دریاچه‌ای وجود دارد که عمق آن در کناره‌ها بسیار کم و در وسط آن ناممعلوم می‌باشد. این دریاچه بیضی شکل است و آب آن از آب بارش باران و برف تامین می‌شود که از نظر شیمیایی آب آن در ردیف آب‌های سولفاته کلسیک سدیک بسیار سبک و غنی از سیلیس می‌باشد و موجود آبزی‌ای  در آن دیده نمی‌شود. این دریاچه در تمام طول سال یخ زد است و تنها در فاصله بین مرداد ماه تا شهریورماه دریاچه یخ زده نیست.

 

 

دریاچه دهانه قله آتشفشانی سبلان

 

کوهستان سبلان از کانون‌های مهم آبگیر دائمی رودهای آذربایجان می‌باشد. دامنه‌های شمالی آن به دره رود قره سو و اهرچایی و دامنه‌های جنوبی آن به شاخه‌های آجی چای منتهی می‌گردد.  بنابراین سبلان بخش عمده‌ای از آب‌های حوضه رود ارس و دریاچه ارومیه را تأمین می‌کند.

سبلان با رودها، یخچال‌های دائمی و طبیعت بکر، نمونه‌ای است از هنر بی‌همتای خالق آن.

در بهار هر سال و بخصوص ماه‌های فروردین و اردیبهشت قله مواجه با هوای طوفانی است از ماه‌های خرداد و تیر که فصل حدود آن آغاز می‌گردد،  تا پایان شهریور ماه هوا از پایداری بیشتری برخوردار می‌گردد ولی در تمامی بعدازظهرها غالباً با هوای ابری و بارش  باران در ارتفاعات توام بوده و  در پائیز و زمستان با طوفان برف سنگین همراه است.

آب مصرفی در تابستان و ایام صعود از ماحصل ذوب برف‌های قله فراهم می‌گردد و در پائین دست‌ها آب بسیار کم می‌باشد.  این آب‌ها از 9 صبح شروع به ذوب و جاری شدن می‌کنند  و  تا ساعت 18 هر روز یخ می‌زند.

در دامنه این کوه پیست اسکی آلوارس قرار دارد که در فاصله ۱۲ كيلو متري روستای آلوارس و ۲۴ كيلومتري سرعين قرار گرفته است و مجهز به امکاناتی همچون ساختمان اداری،مهمانسرا، رستوران، خريد دستگاه برف كوب، هتلی مدرن و مجهز،. از نکات بارز و جالب این پیست که آن را از پیست‌های دیگر کشور و حتی دنیا متمایز می‌نماید این است که با وجود گرمای سی تا سی و پنج درجه‌ای هوای تابستان در اردبیل و سرعین،  با اینکه این مکان در ۳۰ کیلومتری سرعین قرار دارد می‌توان برف را در این مکان بوضوح دید و لمس نمود.

قدیمی‌ترین روستایی که در دامنه سبلان پا به عرصه وجود گذاشته است روستای آلوارس است. مردی در زمان‌های قدیم در آن روستا زندگی می کرد که ادعا می‌نمود وارث این مکان است. بعد از درگذ شت آن پیر مرد طایفه او بنام آل وارث معروف شد.

گروهی هم می‌گویند در روستای آلوارس باغ‌های بزرگی وجود داشت که از درختان تنومندی چون شمشاد وسر و بید تبریزی انباشته بود. نجاران از آن درخت انبوه الوار می‌بریدند و کسانی که در روستاهای  همجوار خانه می‌ساختن، د از این روستا  الوار می‌خریدند؛ به خاطر این درختان تنومند و الوار محکم،  این روستا به الوارستان معروف شد.

گروهی هم می‌گویند اجداد اهالی این روستا به نژاد پارس می‌رسد. این روستا را پارسیان در زمان‌های بسیار قدیم ساخته و مدت مدیدی در آن زندگی کرده‌اند. به همین خاطر نام آل پارس نیز بر روی آن می‌نهند. ولی از همه مصطلح‌تر برای این روستا، عنوان آل پارس است.

 سبلان به خاطر آبگرم‌های طبیعی دامنه کوه،  مورد توجه گردشگران است.  در دامنه‌های سبلان چشمه‌های فراوان آب گرم و آب سرد معدنی وجود دارد از جمله موئیل سویی، شابیل، قوتورسویی و ... که در فصول مختلف مورد استفاده اهالی مشکین شهر وگردشگران قرار می‌گیرد.

از رویدادهای جالبی که در این کوه رویداده است می‌تواند  به ازدواج زوجی اشاره کرد که در این کوه با یکدیگر آشنا شده‌اند.

این زوج جوان که ‌حین صعود به قله سبلان با هم آشنا شده‌اند به هنگام ازدواج تصمیم می‌گیرند جشن ازدواج خود را در کنار دریاچه زیبای سبلان واقع در نوک قله برگزار کنند.

  

مراسم عقد مسلم نجفی و مریم فکری از اهالی مشهد و اردبیل در قله سبلان

 

این زوج با پهن کردن سفره عقد در کنار دریاچه قله سبلان و دعوت از سایر کوهنوردان آغاز زندگی مشترک خود را جشن گرفتند.

 در پایان باید یادآور شوم که عشایر ایل شاه سون از گذشته‌های دور در دامنه این کوه می‌زیسته‌اند و بخشی جدا ناپذیر از هویت منطقه و این کوه مقدس ایرانی‌ها می‌باشند.

 

قبلهٔ ابدال قلهٔ سبلان دان              کو ز شرف کعبه‌وار قطب کمال است

کعبه بود سبزپوش او ز چه پوشد                جامهٔ احرامیان که کعبهٔ حال است

خاقانی

 

 

ساکنین دامنه‌های سبلان - ایل شاه سون

 منابع: ویکی پدیا، زاگرس کوه، کویر ایران، شهر سرعین، خبرگزاری فارس

معرفی و تحقیق: خشایار قشقایی(عضو همگام با تعالی)

 
 

    *********

ساعت و تاریخ درج مطلب: ٠٠:٢٨ - جمعه ٦ آبان ١٣٩٠

کُد مطلب: ٤٠١٢  -  تعداد نمایش مطلب: 4742

 

                               نسخه چاپي                        ارسال به دوست                       

                   

امتیازدهی
نظرات بینندگان
نسیم زاهدی
1390/08/16 14:22
1
2
سلام خشایار عزیز، از اینکه این مطلب ارزشمند و خوب رو تهیه کردی و در مورد این منطقه دوست داشتنی (که البته برای من دوست داشتنی تر هم هست!!!) اطلاعات کامل و خوبی رو در اختیارمون گذاشتی خیلی ازت متشکرم. انشالله به زودی همت کنم که به آرزویی که از بچگی داشتم در رابطه با دیدن دریاچه زیبای این کوه و این نعمت باارزش برسم.
سرود آتشی
1390/08/13 10:31
0
1
ممنونم خشایار جان. از وقتی آقای رخشیه از سبلان برگشتند و درباره تجارب و حس و حال خاصشان در مورد این کوه تعریف کردند من هم خیلی مشتاق و علاقه‌مند به این کوه شدم. خدا کند روزی برسد که از لحاظ جسمی چنان آماده شوم که این کوه با عظمت را از نزدیک ببینم.
لیلی معارفی
1390/08/12 8:22
0
2
سلام. خداوند را شکر و سپاس فراوان که در کشوری زندگی می کنیم که خاستگاه بسیاری از رسولان و انبیاء بزرگ الهی بوده است. خدا را شکر که با تحقیقاتی که بسیاری افراد از پیش کرده اند و دوستان آنها را برایمان گردآوری و تدوین می کنند به وجود مکان ها و افراد ارزشمند بیشتر پی می بریم و بیشتر باور می کنیم. متشکرم خشایار عزیز. هر جا هستی در پناه خداوند باشی. ان شاء الله...
فرشاد دواني
1390/08/09 0:16
0
2
به نام خدا. سلام. خداوند را شاکرم که این همه زیبایی و نشانه را در کشور ما ایران قرار داده - از چندوقت پیش که مازیار عزیز به این کوه رفته و تعریف‌هایی کرد و همچنین جناب کیایی تعریف‌های بیشتری نمودند، مایل به رفتن به این کوه شدم، انشا الله خداوند یاریمان دهد تا در تابستان آینده بتوانیم از آن بازدید کرده و نکات و نشانه‌های بیشتری را درک کنیم - تصدیق می‌کنم قدرت و عظمت الله را در تک تک زیبایی‌هایش - متشکرم از خشایار جان و مطلب ارزنده‌ایی که در باره سبلان برامون تهیه کرد.
رضا یارلو
1390/08/09 0:1
0
3
سلام شادوپر انرژی باشید...متشکرم خشایار عزیز برای مطلبی که جمع‌آوری کردی عالی بود
خاطره سادات شيخ عليشاهي
1390/08/07 20:58
0
2
سلام . بسیار متشکرم از آقای قشقایی به خاطر این مطلب زیبا و اطلاعات جالبی که به ما انتقال دادید. خدا رو شکر به خاطر این نعمت که در کشور ما وجود داره.
کاربر مهمان
1390/08/07 12:49
0
3
سلام، واقعاً راجع به زیبایی و عظمت و انرژی‌های سبلان مطالب زیادی می‌توان نوشت، و جالب اینجاست که در بین بیشتر کوهنوردان هم این کوه و قله منحصر بفردش جایگاه ویژه‌ای دارد و خاطرات خوبی از این کوه به یادگار می‌ماند، در صعود اخیری که به این قله داشتم از نزدیک شاهد حال و هوای خاص این کوه بودم و متمایز بودنش رو با همه وجود درک کردم، حتما در فصل مناسب سری به این کوه بزنید و فیض ببرید، مرسی خشایار عزیز ...مازیار
کاربر مهمان
1390/08/07 10:51
0
2
سلام خدا را شكر ميكنم كه اين مطلب جالب را خشايار جان برايمان تدارك ديده بودند من خيلي دوست داشتم از اين كوه اطلاعات داشته باشم. خدارا شكر از خشايار عزيز بابت اين مطلب ارزشمند در خصوص يكي از نعمت هاي كشورمان بسيار متشكر و سپاسگزارم.-محمد ملازينل
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 






                                     جدیدترین  برنامه‌ها  و  محصولات كانون

دوره آنلاین «ساماندهی محیط کار و زندگی»

به زودی !

مجموعه خودسازی 2(به زودی)

شامل چند نوع وانهادگی و مراقبه کاربردی و کوتاه

جستجوی پیشرفته   
سه شنبه ٠٦ تير ١٣٩٦
منو اصلی
عنوان
عنوان

آمار بازدیدکنندکان

بازدیدکنندگان صفحه:  262498
کل بازدیدکنندکان:   6191965
بازدیدکنندگان امروز:  1205
بازدیدکنندگان آن‌لاین:  5
زمان بارگزاری صفحه: 0/3438 ثانیه
             صفحه اول                           کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به کانون مهندسین تحول کیمیا است(راه‌اندازی 1385)                           تماس با ما